Over mongolen

Het is jullie vast niet ontgaan: Gisteravond kreeg Max Verstappen na een inhaalactie een tijdstraf en miste daardoor het podium. Zeer onterecht volgens de kenners. Ik geloof ze allemaal op hun woord. Verstappen moest vol woede en frustratie vertellen wat hij van het hele voorval vond. Dat deed hij met een haast sardonische lach op zijn gezicht. En volgens Max lag het allemaal aan die ‘mongool van een steward’. In de studio zwol het applaus aan en werd er voorzichtig gelachen. Na afloop van het twee minuten durende interview, vond Frank Lammers het nodig om nog even te zeggen dat Max vooral niet de mensen met het ‘systeem van Down‘ bedoelde. En daar voegde hij nog aan toe: : “voordat er weer allemaal brieven geschreven gaan worden.”

Ik probeer me normaal gesproken zoveel mogelijk af te sluiten voor dit soort zaken. Dingen van me af te laten glijden. Geen energie te stoppen in dit soort negativiteit. Maar vandaag lukt me dat niet. Dat heeft ook te maken met alle uitspraken die ik voorbij zie komen op social media. Ik wil er dus toch iets over zeggen. Mocht je geen zin hebben in mijn moralistische gewauwel, sluit dan gerust af. Ik neem het je niet kwalijk.

Ok. Eerst de uitspraken van Max Verstappen. Op zich raken die me niet eens heel erg. Ik vind de uitspraken vooral heel ondoordacht,  onvolwassen en stuitend. Ik heb het idee dat het voor de ‘generatie Max’ normaal is om mensen uit te maken voor mongool (of homo). Ik merk dat in mijn werk heel sterk en ik heb het idee dat het ook erger is geworden de laatste jaren. Wellicht heeft dat iets te maken met de sociale media en het feit dat mensen maar te pas en te onpas dingen kunnen roepen zonder dat het direct consequenties heeft. Ik werk als docent op een middelbare school en ik hoor mijn leerlingen elkaar regelmatig uitmaken voor mongool, downie of homo. En als ze er helemaal lekker inzitten, dan wordt het kankermongool, kankerdownie of kankerhomo. En zolang ik al in het onderwijs zit, spreek ik mijn leerlingen hier op aan. Ik vind het vooral gek dat leerlingen zelf het niet heel erg lijken te vinden om uitgescholden te worden voor mongool, downie of homo. Maar dat dat verandert zodra het woordje ‘kanker’ ervoor staat. Dan is het ineens not done. Want opa of oma is overleden aan kanker. En dat is uiteraard heel verdrietig. Maar de woorden mongool, downie of homo staan veel verder van ze af.

Natuurlijk weet ik ook wel dat mijn leerlingen eigenlijk helemaal niet stilstaan bij wat ze zeggen. Ze bedoelen het ook niet verkeerder dan wanneer ze iemand gewoon ouderwets ‘klootzak’ zouden noemen. Dat weet ik. Want het zijn over het algemeen gewoon hartstikke leuke kinderen. Maar toch wil ik ze laten nadenken over wat ze precies zeggen. En dat het mensen kan kwetsen. Want je gebruikt een kenmerk van iemand als scheldwoord. Waarom is het woord homo een scheldwoord? Als ik ze dat vraag, kunnen ze er bijna nooit een antwoord op geven. Het is nu eenmaal zo. En iedereen zegt het. Dus ga je mee in die flow. Zo werkt dat.

De uitspraken van Max Verstappen hebben mij niet gekwetst. Ik heb mezelf namelijk voorgenomen om me door dat soort dingen niet te laten raken. Ik zou dan ook geen leven meer hebben en ik ben zelf ook heus geen heilig boontje. Ik zou het echter wel netjes vinden als hij toch nog op de uitspraken terug zou komen, want wat Frank Lammers zei, klopt natuurlijk niet. In dit geval is het gebruik van het woord mongool wel degelijk terug te brengen naar mensen met een verstandelijke beperking. Max vindt immers dat die steward helemaal niet normaal kan nadenken en heel dom is. Dat heeft dus niets met een inwoner van Mongolië te maken. Daarnaast heeft Max een voorbeeldfunctie. En niet zo’n kleine ook. Hij is een voorbeeld voor een hele nieuwe generatie. (Jonge) kinderen. Die hebben hem allemaal het woord mongool horen gebruiken. Op tv. Voor de camera. Als ik al die kinderen later zou vragen waarom ze mongool gebruiken als scheldwoord, zeggen zij waarschijnlijk hetzelfde als mijn leerlingen nu: ‘Het is nu eenmaal zo. Iedereen zegt het. Zelfs Max…’

Maar goed. Over Max Verstappen wil ik het verder niet eens hebben. Het gaat mij eigenlijk meer om de reacties daarna. Mensen in de studio die applaudisseren op het moment dat het woord mongool valt en Frank Lammers die het meteen opneemt voor Verstappen. En dan heb ik het nog niet eens over de reacties op social media. Alleen het feit al dat iemand het direct voor Verstappen opneemt, zegt mij meer dan genoeg. Daar is kennelijk een reden voor. Wat deze meneer Lammers natuurlijk eigenlijk had moeten zeggen, is: “Goh die Max, wat is hij boos. Wel goed dat hij ondanks dat meteen een interview kwam geven. Hij had het beter anders kunnen formuleren, maar ik snap zijn frustratie.” Ofzo. Die uitspraak zou sowieso een brief (of in dit geval blog) gescheeld hebben. Meneer Lammers vervult namelijk óók een voorbeeldfunctie. Hij is de gemiddelde Nederlandse vader in een supermarktreclame. Een sullige, hardwerkende goedzak die elke avond bij alle huishoudens in Nederland binnen komt. En daar wordt hij nog flink voor betaald ook. En nu zien wij die gemiddelde Nederlandse vader op televisie deze discriminerende uitspraken goedpraten. Dat had ik liever anders gezien…

Moeten we het allemaal maar normaal vinden dat mensen het woord mongool of homo als scheldwoord gebruiken? Noem mij maar ouderwets, maar ik vind het niet normaal. De hele wereld valt nu over de uitspraken van Max Verstappen. En dat is misschien niet helemaal onterecht, maar ik heb nog niemand gehoord over de reacties van de mensen om Verstappen heen. Die zijn minstens zo belangrijk. Waarom is pesten nog steeds de wereld niet uit? Omdat de mensen eromheen het nog steeds niet stoppen. We kijken toe. We laten alles maar gebeuren en dát vind ik erg. En als je het in je hoofd haalt om er wel iets over te zeggen, moet je niet zo zeuren. En dan druk ik me nog mild uit.

Terwijl ik dit schrijf, zit mijn 17 maanden jonge dochter met het ‘systeem van Down’ in de box te spelen. Dat klinkt voor de meeste mensen niet als iets bijzonders, maar dat is het voor ons wel. Want ze zit! Sinds een paar dagen lukt het haar om helemaal los te zitten. Wat een mijlpaal! Naast dat ze heeft leren zitten, heeft ze ook geleerd om in haar handen te klappen. In dezelfde periode. De mijlpalen schieten hier werkelijk de grond uit. En ze is er zelf ook zo trots op. Dat straalt ze aan alle kanten uit.

Toen we er tijdens de zwangerschap achter kwamen dat Roos Down heeft, kwam ik er ook al snel achter dat er nog veel moet gebeuren om de vooroordelen rondom het syndroom de wereld uit te helpen. Daarom schrijf ik over Roos en laat ik mensen meekijken naar hoe ze zich ontwikkelt. Om meer begrip te krijgen. Maar ook om de (digitale) wereld een beetje mooier te maken. Want dat is precies wat Roos doet. En wat al die andere kinderen en volwassenen met het ‘systeem van Down’ doen: ze maken de wereld mooier. Daar zouden zowel Max als Frank nog wat van kunnen leren…

23 comments

  1. Emmy says:

    Lieve Charlotte,
    Ik vind het een hele goeie column van jou! Ik wist niet dat dit gebeurd was, ik weet wel dat al die woorden zo makkelijk gebruikt worden. Het is niet normaal als we dat normaal vinden. Goed dat je je leerlingen daar op aanspreekt!
    X Emmy

  2. Petra Cuello Santana says:

    Onze strijd voor gelijke rechten voor deze kinderen is nog niet voorbij. Je bent al wel heel goed bezig met je blogs. Daarmee bereik je een hoop mensen. En verder flink genieten van de mijlpalen. Die zijn zo kostbaar. x

  3. Carla Vonk says:

    Hou vol! Ook hier ergernis bij dat soort uitspraken en vooroordelen . Een zoon die homo is, is bij uitstek niet een lieve jongen net zoals iemand met syndroom van down niet altijd schattig is. Wel maken zei de wereld mooier door zichzelf te zijn en diversiteit te brengen , niet iedereen is standaard.
    Ja wij zijn ook nog gezegend met een dochter met het syndroom van Gilles de la Tourette en nee zei scheldt niet hé die voldoet ook al niet aan de verwachtingen.
    Maar schelden met ziekte, gebreken of anders zijn schijnt erbij te horen , blijf je leerlingen aanspreken en blijf vooral schrijven ! Geweldig!

  4. Liesbeth says:

    Ik heb de reactie van onze Max niet gezien. Ik hoorde er pas later van. Ik trek me er (meestal) niet veel van aan, alhoewel ik er vaak wel een naar gevoel bij heb. Maar men moet dit soort uitspraken niet gewoon gaan vinden. want dat is het niet. Dus applaus voor jou, voor je blog en voor Roos. En Eelco natuurlijk 😉

  5. Miranda says:

    Ik hoor van mijn dochter ook niet anders dan dat er met kanker en homo op school wordt gescholden. Ik vind het erg goed dat jij je leerlingen er op aanspreekt. Nu maar hopen dat ze ook in de praktijk gaan toepassen, want daar blijft het vaak bij steken. Ik vind het elke keer weer heerlijk om te lezen hoe Roos zich ontwikkeld en krijg een mooi beeld van hoe het is om een kind met syndroom van Down te hebben. Ga vooral door met het schrijven en maak de wereld wakker.

  6. Brigit (Gittepetit) says:

    Wat prachtig verwoord weer Charlotte. Dit is de enige manier om mensen bewust te maken. Ik vind het ongelooflijk knap hoe jij dat doet. Petje af. En een dikke knuffel voor knappe Roos.

  7. petra hoogerwerf says:

    Prachtige blog. Jouw lieve dochter Roos en mijn tante Teun en alle bewoners waar ik voor zorg kleuren de wereld zo veel mooier….

  8. simone says:

    Helemaal met je eens. Het is een harde wereld waarin we leven. Eigenlijk hebben alle volwassenen hierin een voorbeeldfunctie, maar zeker ook deze mensen. Waarom altijd zo grof en zo lelijk?? Zo ondoordacht… En over Roos, ik vond het al een prachtig meisje, juist zij kan de wereld een beetje mooier makende.😍

  9. Loes Westgeest says:

    Ik schreef er een paar jaar terug een gedichtje over.

    Mongool?

    ik ben een lieve jongen
    de natuur is wat anders met mij omgesprongen
    maar waarom noemen ze mij:
    Mongool?
    ik kom niet uit Mongolië
    ben geboren hier in Nederland
    stom of idioot ben ik niet
    ik kan praten
    en al kan ik niet zo heel goed leren
    ik blijf het toch proberen
    en het gaat mij echt wel lukken
    ik lees al hele stukken
    ze zeggen: die heeft down
    maar dat ben ik niet
    ik heb heus wel eens verdriet
    maar meestal ben ik vrolijk
    en hou veel van muziek
    dus down ben ik niet
    ik hou veel van mijn mamma
    en van mijn lieve pappa
    mijn kleine zus krijgt vaak een kus
    ik ben dol op dieren
    heb een lieve hond
    mijn poes is een knuffelsnoes
    ik wil het leven vieren
    waarom doen de mensen dan soms zo
    waarom maken ze over mij steeds grappen
    dat is wat ik niet kan snappen
    ik wil mijn leven leven
    zoals het mij nou eenmaal is gegeven

    Loes Westgeest

    • Topy Rovers says:

      Lieve Loes,
      Wat een pracht gedicht!!
      Van nabij maak ik ook een ongelofelijk bijzonder mannetje met Down mee.
      Een lief en mooi mannetje.
      Jouw gedicht verwoordt alles!
      Dankjewel

  10. Janny Schellekens says:

    Goed verwoord Charlotte. DANK je wel. Je hebt ook namens mij geschreven. Het raakt me telkens weer als ze zo over down mensen praten.

  11. Sil says:

    Heb er eigenlijk géén woorden voor-vooral ook omdat hij zo’n grote jonge doelgroep aanspreekt en hij een voorbeeldfunctie heeft-ik zie het als een grote sociale tekortkoming. En zo lopen er heel veel rond helaas. Op de BSO bij ons zitten meerdere kinderen die anders zijn. Daar hebben wij respect voor en zo dragen wij dat ook uit. En o wee-als ik iets geks merk-dan wordt er even goed gesproken. Blijf vooral hierover schrijven-er valt nog veel op te voeden 👊

  12. Jitse says:

    Waarschijnlijk houdt u niet van Formule 1 racen. De mensen die zo heftig reageren op de straf voor Max en daardoor het gemiste podium,zijn race fans in hart en nieren.Die reageren met emotie.Voor mij heel begrijpelijk. De woorden die daar werden gebruikt,zijn geroepen uit frustratie en woede. Het was nooit de bedoeling om mensen te krenken,die er niks mee te maken hebben.Als u die twee zaken niet los van elkaar kan zien,blijft u zich altijd ergeren. Van denkt u van woorden als : zwarte Piet,homo,boertje of kankerlijer.Allemaal scheldwoorden die niet meer inhoud hebben dan een scheldwoord. Het zijn anderen die er meer waarde aangeven. Niet nodig.Hoe meer er tegen geageerd wordt,hoe sterker het scheldwoord

    • Gooitzen says:

      Jitse Citaat: Het was nooit de bedoeling om mensen te krenken – einde citaat. Conclusie: Frustratie geeft mensen het recht om onnadenkende stompzinnige dingen te zeggen EN te doen?–
      Ik vermoed dat ik het antwoord wel weet.

  13. Sula says:

    Heb Charlotte heel herkenbaar en ik voel t precies zo dat je niet altijd iets wilt zeggen maar nu even wel. En zeker als docent heb je ook een voorbeeldfunctie.
    Ik heb een té leuk, vrolijk engeltje met down van 3 en wat maakt ze ons leven rijk.
    En het is heel jammer dat niet iedereen het ziet, dat ze niet voorbij de beperking kunnen kijken niet altijd begrijpen wat ze nu eigenlijk zeggen. Goede column en soms is het nodig om wél iets te zeggen…ooit gaat het verschil maken.

  14. Monique says:

    Hele mooie column en heel duidelijk verwoord. Het blijkt dat Max Verstappen zich vaker niet helemaal correct uitlaat. Zelfs Felipe Massa en Nikkie Lauda hebben hem al eens terecht gewezen. Ging over iets heel anders , maar toch. Want ja wat wordt het de volgende keer. Max was terecht boos , want ja ook ik vind dat hij die 3e plek verdiend had, maar Max heeft een voorbeeldfunctie, en in die hoedanigheid kun je gewoon niet alles zeggen, zelfs niet als je supergefrustreerd bent. Ik als moeder (waaronder een prachtige dochter met down) kan ook niet alles zeggen., waar mijn kinderen bij zijn als het eens gigantisch tegen zit. Ook ik moet op mijn woorden letten. En Max moet dit ook gaan leren

  15. Gooitzen says:

    Ik spreek (als docent) leerlingen altijd-ALTIJD- aan als ze HE mongool—homo roepen. EN..leg uit, nou ja probeer aan leerlingen /klassen uit te leggen waarom ze dat niet zouden moeten doen. Als vergelijk gebruik ik dan “Kankertrut”waarop leerlingen zeggen; “Maar DAT zeg ik nooit hoor, DAT is schelden met een ziekte”.. Nou ja, het gesprek op gang brengen dus.

    • Charlotte says:

      Precies Gooitzen. Het is altijd goed om het gesprek op gang te brengen. Meestal leidt dat zelfs tot mooie gesprekken (en naar ik hoop ook naar wat inzichten hier en daar ;)).

Geef een reactie